George Orwell leefde lang voor de uitvinding van internet. Regelmatig wordt hij nog aangeroepen als profeet van de tijd waarin ‘Big Brother’ een einde heeft gemaakt aan privacy en persoonlijke vrijheden. Onzin, als je het mij vraagt. Vooral Orwells ideeën over effectief schrijven in zijn essay ‘Politics and the English Language’ zijn zeer relevant voor iedereen die in ons internettijdperk woorden aan papier of scherm toevertrouwt.

Orwell stelde zijn regels op met het oog op politieke schrijfsels (‘designed to make lies sound truthful and murder respectable’), maar ze zijn toepasbaar op veel meer teksten. Vooral persberichten, maar ook samenvattingen van marktonderzoeken bevatten meer dan genoeg slecht geschreven tekst. Als eindredacteur van FEITENenCIJFERS laat ik iedere nieuwe redacteur kennismaken met Orwells ‘Six Rules of Effective Writing’.

Six Rules of Effective Writing

1. Gebruik nooit metaforen, similes of andere stijlfiguur die je eerder op papier hebt zien staan

Het klinkt simpel, maar is het niet: een metafoor moet je zelf bedenken. Met ingesleten formuleringen bereik je de lezer niet, integendeel.

2. Gebruik nooit een lang word wanneer een kort woord ook voldoet.

De pretentieloze Orwell slaat de spijker op de kop: lange en ingewikkelde woorden maken je artikelen niet beter en slimmer, maar pretentieuzer, arroganter en minder goed te begrijpen.

3. Als schrappen mogelijk is, doe het dan.

Ieder woord dat niet bijdraagt aan de betekenis van een zin of alinea, verzwakt die zin of alinea. Het gebruik van hulpwerkwoorden, maar ook van woorden als ‘huidig’, ‘onder andere’, ‘onder meer’, ‘ook’, ‘mede’, ‘immers’ en ‘namelijk’ loopt in persberichten de spuigaten uit. Weg ermee! Minder is beter.

4. Gebruik nooit een passieve vorm als de actieve vorm van een werkwoord voldoet

Actieve zinnen (‘De hond beet de man’) zijn korter en krachtiger, kortom, ze lezen veel prettiger dan passieve zinnen (‘De man werd door de hond gebeten’).

5. Gebruik nooit jargon, wetenschappelijke termen of een een vreemde taal als er een doorsnee Nederlands woord voorhanden is.

Dat geldt ook op internet en bij vakpublicaties. Zelfs wanneer je als redacteur soms vaktaal gebruikt, moet je daar bewust voor kiezen en eventueel een korte toelichting geven.

6. Breek deze regels voordat je iets belachelijks produceert.

Gezond verstand en je eigen verantwoordelijkheid als redacteur moeten voorop staan bij het produceren van teksten, en da’s maar goed ook.

Gerelateerde berichten:

• Buffer: delen van interessante links spreiden over de dag
• Auteurs: zie het bereik van jouw artikelen in Google Webmaster Tools

Trefwoorden: effectief schrijven, George Orwell, Redactie, schrijven voor het web, webredactie

Hugo Louter is webredacteur/contentspecialist bij ContentKings. Hij houdt zich bezig met schrijven voor internet en benadrukt dagelijks het belang van content voor online communicatie. Eerder was hij verantwoordelijk voor de contentgerelateerde werkzaamheden bij Liones, internetbureau voor uitgevers.
Bekijk meer berichten van Hugo Louter