De beste manier om een e-book te maken
E-books zijn een hype. Uitgevers zijn gebaat bij snelheid en vandaag de dag wil het gros van de uitgevers hun catalogus online aanbieden. Maar hoe maak je een e-book? Hoe moet een uitgever al die mediavormen gaan beheren? De sleutel ligt in het mediumneutraal opslaan van content, stelt Jurgen Willems, eigenaar van de Crius Group.
Legacyconversie is geen structurele ebook-oplossing
Al een heleboel uitgevers zijn vandaag de dag aan de slag met ebooks. Het merendeel van het huidige ebooks aanbod is gerealiseerd via een legacyconversie, dat wil zeggen: een drukklare PDF naar ebook-formaat. Tot mijn grote verbazing gebruiken vele uitgevers deze legacyconversie ook als structurele oplossing voor hun ebook-behoeften. Verstandiger is voor nieuwe uitgaven een ebook-workflow in te richten. In dit artikel worden beide werkwijzen toegelicht.
Legacyconversie
Waarschijnlijk de meest bekende workflow. Een Indiër belt je op, vraagt of hij je boeken naar ebook mag omzetten, je dropt je boeken op een FTP-locatie en stuurt een mailtje met daarin de metagegevens en bij welke boeken ze horen. Makkelijk, vooral als het een één-op-éénconversie (look & feel van het fysieke boek) betreft!
Een tweede mogelijkheid is, zoals wij bij Crius werken, een webportal opzetten waar je als uitgever de boeken van je backlist kan aanmaken, de metagegevens per boek kan opgeven en PDF-bestanden kan uploaden. De conversie gebeurt eveneens in India. Voordeel aan deze manier van werken is dat je een communicatieplatform hebt en een statusoverzicht waar je van ieder boek kan zien in welke fase het zich bevindt. Ook het doorgeven van correcties per boek werkt iets vlotter dan via mail.
Aangezien dit voor de meeste uitgevers een bekend traject is en helemaal geen structurele oplossing biedt, ga ik hier niet te diep op in.
Crossmediaal publiceren
Vandaag de dag is papier niet meer de enige mediadrager waar uitgevers rekening mee moeten houden. Uitgevers kunnen hun ogen sluiten of zelfs ingaan tegen deze vorm van digitalisering, maar vraag maar eens na wat het de muziekindustrie heeft opgeleverd. Met de opkomst van het ebook zijn nu ook algemene uitgevers genoodzaakt om crossmediaal te denken. Meerdere mediaformaten zullen zich naar de toekomst toe gaan opdringen.
Dit vraagt om een andere aanpak. Hoe moet een uitgever al die mediavormen gaan beheren? De sleutel ligt in het mediumneutraal opslaan van content. Voor velen zal dit de associatie met XML oproepen en dat klopt. Wat velen niet weten is dat er ondertussen genoeg XML-workflows zijn die de uitgever niet confronteren met XML. Door het XML-objectmodel achter Word is de al bekende tekstverwerker de meest gebruikte XML-editor ter wereld geworden (ook al is deze XML niet bruikbaar zonder verdere behandeling).
Hoe begin ik er nu aan…
Alles staat of valt bij het maken van een goede contentanalyse. Het is de bedoeling om alle publicaties te segmenteren op basis van het soort content dat ze bevatten. Voor elk publicatiesegment moet een zo ruim mogelijke definitie worden gemaakt van de contenttypes (lees: stijlen) die in dat segment kunnen voorkomen. Op basis van de analyse kan een Wordsjabloon worden aangemaakt. Dit Wordsjabloon moet dienen om het bronbestand te structureren zodat het een mediumneutraal tussenformaat wordt.
Content die op dusdanige wijze gestructureerd is, wordt vervolgens geconverteerd. Al naargelang de aard van de content, statisch dan wel levend, zijn er twee opties. Ofwel wordt er meteen naar de uiteindelijke XML geconverteerd om op te slaan in een CMS of databank (van waaruit dan verder gepubliceerd wordt), ofwel wordt er vanuit het XML-tussenformaat, meteen naar de gewenste mediakanalen (print, ebook, HTML) getransformeerd.
Workflowmogelijkheden
- XML-centric (XML-first workflow)
Een XML-first workflow wordt meestal gebruikt als er een CMS aanwezig is. Vooral uitgevers met levende content (vaak geupdate) hebben baat bij dit soort workflow. In vele gevallen zal je ook zien dat het belangrijkste mediakanaal het web is. Alle content wordt eerst naar XML gebracht om vervolgens in het CMS te gaan. Via het CMS wordt er geëxporteerd naar de verschillende mediakanalen.
| Voordelen | Nadelen |
| - Zeer sterk gestructureerde content met veel semantische waarde, wat extra mogelijkheden geeft naar ontsluiting (meer functionaliteit)- Eens de content in het CMS zit, kan er relatief snel gepubliceerd worden | - Redacties en uitgevers zullen geconfronteerd worden met XML- Hoge kosten (CMS, verrijken en updaten van XML, ontwikkelkost publishingtemplate, …)
- geen traditionele correctierondes (contentcorrecties moeten in de XML gebeuren) |
- Print-centric (met XML op achtergrond)
Een print-centric XML-workflow wordt meestel gebruikt bij uitgevers met statische content (hooguit jaarlijks geupdate). De gestructureerde Wordfiles worden getransformeerd naar ofwel (publicatie)XML die gebruikt kan worden als printbron via XSL-FO (vb. EZEE-pub) ofwel naar een native-XML opmaakformaat zoals het IDML-formaat van Indesign (vb. CORE). In beide gevallen wordt de XML (het XML-tussenformaat of het native-XML opmaakformaat) de bron voor de andere mediakanalen (via XSLT-transformatie). Op deze manier kunnen uitgevers op hun oude vertrouwde manier blijven werken (in Word) en kunnen ze toch crossmediaal publiceren.
| Voordelen | Nadelen |
| - Redacties en uitgevers worden niet geconfronteerd met XML- Zeer lage kosten
- Flexibiliteit (zowel in het redactie- als opmaakproces) - Korte doorlooptijd |
- XML bevat geen functionele waarde (geen metagegevens aanwezig) voor online onsluiting (gebruik in webapplicatie) |
Afbeelding: Ereaderstore.nl
Gerelateerde berichten:
- None Found
Trefwoorden: Crius, Crius Group, digitaal uitgeven, digitale content, e-book, eBook, eReader
Jurgen Willems is eigenaar en general manager van Crius Group. Hij heeft zich gespecialiseerd in het uittekenen van digitalisatie, conversie en publishing processen. Kijk voor meer informatie op mijn LinkedIn profiel. Bekijk meer berichten van Jurgen Willems
Hallo Jurgen,
wat een goed artikel over het formaat neutraal opslaan van content. Dit is inderdaad het werkelijke probleem bij de huidige e-boeken. Leveranciers van hardware verbinden zich te gemakkelijk aan één formaat waardoor de lezer in de kou blijft staan.
Ik heb dit artikel (of de link daarvan) ook gepost in de LinkedIn discussiegroep E-boek NL. Ik nodig je graag uit om daar ook lid van te worden en de discussie over e-boeken en ereader te verlevendigen.
(Klik op mijn naam om lid te worden of anders: http://www.linkedin.com/groupRegistration?gid=2673376)
Succes met Crius.
René
Een hype is volgens de Van Dale ‘iets nieuws dat tijdelijk sterk de aandacht trekt, maar weinig voorstelt’. Misschien is het e-book zoals we het nu kennen niet het uiteindelijke formaat, maar digitaal lezen een hype noemen lijkt me een inschattingsfout.
Ik denk dat Timo inderdaad gelijk heeft. Alhoewel de aandacht voor e-boeken nu wel een hype-achtige karakter heeft denk ik dat het beter is om te stellen dat e-boeken nu booming zijn.
Ik ga echter mee in de conclusie dat het eenmalig omzetten van een boek naar PDF en vervolgens naar ePub formaat een korte termijn oplossing is. Uiteindelijk wat overblijft in alle drie de versies is de content.
Uitgevers zullen nu meer dan ook gedwongen worden om na te denken hoe hun e-boek business model er uit ziet en hoe ze de uitgave van hun content ‘cross-mediaal’ moeten gaan inrichten.
Interessant om te lezen in dit geval is ‘The pirates dilemma’van Matt Mason.
Alvast bedankt voor de aangename feedback René.
Timo, het woord “hype” is er ingeslopen tijdens de redactiefase bij Liones
Persoonlijk denk ik niet dat het de bedoeling was van de redactie om digitaal lezen als een vluchtig iets te beschouwen (zou zeer sterk indruisen tegen hun visie).
Nu dat van de baan is wil ik toch nog even iets kwijt over de ebookformaten. Ik ben benieuwd wat er gaat gebeuren van zodra er wereldwijd een betere en betaalbaardere internetconnectiviteit is voor mobile devices.
Wat gaat er gebeuren met de “single use” devices?
Zullen de “mobiele” ebookformaten dit overleven?
Iemand hierover een mening?
Dank Jurgen, prima optekening van de mogelijkheden. Wellicht nog een aanvulling. In Adobe Creative Suite zijn er ook mogelijkheden eBook content te maken. In de praktijk blijkt echter, dat heel vaak nog de nodige handmatige nabewerking moet worden gedaan, om daadwerkelijk verantwoorde content (dus bijvoorbeeld ook woordafbrekingen) te kunnen maken. Dat is al moeilijk voor één device, laat staan een dergelijke poging te doen voor een groot aantal devices gelijktijdig. Er is nog relatief weinig bekend hoe de verschillende fabrikanten precies met mogelijke ePub varianten omgaan.
Dag Peter, klopt. Indesign heeft een standaard EPUB export, maar deze draait helemaal niet zoals het hoort. Wij hebben deze export zeer uitgebreid getest en voorlopig te licht bevonden. Ik vergelijk het een beetje met de save naar HTML in vele pakketten. Deze functionaliteit wordt ook niet gebruikt wegens onvoorspelbaar.
Je vat het dus mooi samen: functionaliteit bestaat, alleen is het praktisch nog niet bruikbaar (en ik twijfel zelfs over de toekomstige mogelijkheden).
Misschien nog een aanvulling… De blog is inderdaad geschreven ifv ebooks, maar misschien had ik in een conclusie moeten schrijven dat het veel verder gaat dan dat. Ebooks zijn één van de nieuwe media, maar ik ben er zeker van dat er nog zullen bijkomen de volgende jaren. Ook al moest er functionaliteit bestaan om één mediakanaal via een programma te genereren blijft het punt dat je naar de toekomst toe verschillende media zal moeten aansturen. Vandaar nogmaals mijn signaal: denk na over de content en schrijf mediaexports op deze contentstructuur.
Dit artikel kan niet los worden gezien van de ontwikkelingen die de iPad in beweging heeft gezet. Het filmpje van Wired, ook op Publishr te zien (<a href="http://www.publishr.nl/2010/02/betalen-voor-online-content-kruimels-17-februari/" title="Wired Tablet Demo") geeft aan dat een magazine en e-book er over een paar jaar echt heel anders uit gaat zien.
Een van de elementen die mij opvalt is dat er veel meer materiaal beschikbaar moet zijn: heb je in een papieren versie één foto geselecteerd, bij de e-versie heb je 6 foto's ingevoegd. Daarnaast zie je dat de mogelijkheden, zoals video, , geluid, links, inzoomen en draaien, gebruikt gaan worden. Online zijn de teksten vaak wat korter en strakker, ook omdat er meer ruimte is voor beeld en interactieve functies: een chat-achtige applicatie past nu eenmaal niet in de papieren versie.
Bovenstaand artikel geeft denk ik wel goed weer dat je heel slim content moet gaan hergebruiken en herbruikbaar opslaan bij de productie.
Technisch gezien heb je dus een omgeving nodig om de content (alle media) slim op te slaan, zodat hij kan worden hergebruikt. De techneuten willen hiervoor graag XML gebruiken. Daarnaast een tool waarmee op eenvoudige wijze 'wysiwyg' de content gebruikt wordt om meerdere uitgaven te componeren. Een license manager zou ook handig zijn, zodat je weet hoe vaak de content is gebruikt en dat er een afrekenmodel beschikbaar is voor auteur, uitgever, views, en doorverkoop
Ik voorzie het volgende gebeuren: een herschikking van de werkzaamheden en functies:
- Concept manager = verantwoordelijk voor alle media van de uitgave
- Redactie = inhoudelijk richtinggevend en samenstellen uitgave (compositie)
- Tekstredactie = gespecialiseerd maken van teksten voor de verschillende uitgaven, gereed zetten in 'het systeem'
- Beeld/mediaredactie = gespecialiseerd in maken van fotografie, bewegend beeld, infographics, video, etc, gereed zetten in 'het systeem'
- Techniek = zorgen voor de tools om dit alles een beetje slim te doen en bij te blijven bij de ontwikkeling van techniek en platformen
- Commercie = Ontwikkelen van werkbare verkoopmodellen en verkoop. Ook ontwikkelingen om bestaande content opnieuw commercieel te benutten c.q te verhandelen met derden
Het aanpassen van de workflow is uiteindelijk inderdaad de beste oplossing – helaas de meest ingewikkelde. De workflow zoals die nu – en al 100 jaar – bestaat zal helemaal op de schop moeten en het zal in een aantal gevallen betekenen dat de (bureau)redacteuren andere functies gaan krijgen.
Er zijn natuurlijk tussenoplossingen door met de zetbestanden ook de ePub bestanden te laten aanleveren door de zetter. Het blijkt echter dat ook veel zetters nog lang niet ver genoeg zijn om dit probleemloos aan te kunnen.
Er is dus nog veel werk te verrichten.
Dag Jürgen, het leuke aan een print centric workflow is dat je je huidige manier van werken niet moet aanpassen. Redacties blijven gewoon in Word werken en worden niet geconfronteerd met de achterliggende XML. Het enige wat een uitgeverij moet doen is vooraf definiëren hoe de opmaaktemplate en ebook CSS er moet uitzien. Bijkomende voordeel hieraan is dat je enorm op je zetkosten kan besparen door vooraf even te analyseren hoe je het gaat aanpakken.
Toch nog even terugkomen op je tussenoplossing. Het lijkt erop dat EPUB de standaard zal gaan worden voor ebooks, maar stel dat het niet zo is. Als je geen crossmediale workflow hebt opgezet kan je terug herbeginnen.
@Jurgen: ja, ik zie ook nog heel veel uitgevers in Word werken (zelfs ook in InCopy, maar dan geen gebruik maken van de mogelijkheden). Pas naderhand wordt de XML slag gemaakt voor enerzijds diensten als Lexis Nexis, of voor het maken van een ePub uitvoer. Als de XML aspecten vanaf de voorkant van het proces worden meegenomen, dat scheelt dat behoorlijk wat ‘gedoe’ in crossmediale workflows. Maar niet elke uitgever is daar snel van te overtuigen, vooral niet op operationeel niveau.
Zou zeer interessant zijn om met een klein (werk)groepje een aantal van deze aspecten eens tegen het licht te houden ten opzichte van de readers die nu op de markt zijn en welke gevolgen dat heeft voor workflows. Dan ook de aspecten DRM en ePub versus reflowable PDF meenemen…. Wie heeft daar zin in?
@Peter. Ik doe graag met je mee.
@Jurgen en @ Peter. Met de workflow bedoel ik ook de ecologie daar omheen, de relatie met de zetters en drukkers bijvoorbeeld, de scholing van de redacteuren, de werkverdeling met afdeling Productie en het feit dat de redacteur op beeld zal gaan werken en niet meer op papier.
En – als ik jullie presentatie op de Frankfurt Book fair nog goed herinner – de redacteur zal ook het zetwerk voor zijn/haar rekening nemen middels het programma. De schrijvers zelf zijn hier zelfs al bij te betrekken. Dit is al met al een behoorlijke koerswijziging. Een fundamentele koerswijziging, durf ik te stellen.
@Jürgen De naam deed me al een belletje rinkelen, maar ik kon hem niet plaatsen. Nu de applicatie die we tijdens de Frankfurter Buchmesse hebben geïntroduceerd is enkele een applicatieve vertaling van de workflow die een uitgever ondersteunt in het crossmediaal publiceren. Het klopt inderdaad dat voor dat type applicaties de redacteur een bredere jobbeschrijving zal krijgen.
@Peter Ik ben bereid mijn steentje bij te dragen al je een werkgroepje opricht.
@Johan Er zal naar de toekomst toe een grotere hoeveelheid mediaontsluitingen komen. Ieder type content zal zijn specifieke mediakanalen gaan krijgen. Bij tijdschriften zullen dat waarschijnlijk Adobe AIR-achtige applicaties gaan worden, waar de gebruiker zowel online als offline kan lezen. Bij elke nieuwe connectie met het internet zal dan nieuwe content worden gedownload.
Voor algemene publicatie zie ik het zo’n vaart niet lopen. Ik ben niet zo’n gelover in “enhanced ebooks” voor thrillers of romans.
Tot slot nog even dit: Naar mijn aanvoelen is Adobe het bedrijf dat in de juiste richting aan het evolueren is met hun programma’s. Alhoewel ze niet deelnemen aan de strijd om de content zelf zijn het wel zij die de juiste strategische keuzes aan het maken zijn om alle contentvendors te voorzien van content door de mooie aaneensluiting van hun softwarepakketten.
Misschien kunnen de mensen van Publishr ook meedoen in een dergelijk groepje. De belangstelling lijkt mij voldoende om hier wat mee te gaan doen. Reageer via mijn e-mail adres, ik ga het proberen op te zetten.
Peter
Tijdens het aanpassen van mijn Word document merkte ik dat het woord “hype” uit mijn mond is gekomen en niet uit die van de Liones redactie.
Toch maar even rechtzetten vooraleer de redactie het merkt!
@Jurgen: thnx voor je oprechtheid
@Peter Luit Peter hoe staat het met je groepje? Wordt er al gediscussieerd? Eventueel kan de discussie bij de LinkedIn groep E-boek NL gevoerd worden. Eind mei organiseer ik een netwerkborrel voor de leden. Dan kunnen we het resultaat van de discussie eventueel onder de aandacht brengen.
René
[...] voor uitgevers, 2 februari 2010 10. Nieuwe wetgeving omtrent e-mail nieuwsbrieven! 20 mei 2009 11. De beste manier om een e-book te maken, 16 februari [...]
Laat een reactie achter!
Business »
‘Learnings’ van een dagje Business Modelling à la Osterwalder
Gisteren organiseerde het Stimuleringsfonds voor de Pers een ‘Business Modelling Day’. Een dagje stoeien met business modellen aan de hand van het business model canvas van Alexander Osterwalder.
Zoals gebruikelijk op dit soort dagen vliegen de …
Redactie »
De top 100 best gelezen Publishr.nl artikelen
De 100e nieuwsbrief van Publishr.nl wordt vandaag verzonden! Ter gelegenheid van onze jubileum nieuwsbrief publiceren wij de Publishr.nl top 100 best gelezen artikelen aller tijden.
Hot topics
Als we naar de belangrijkste topics kijken dan …
Social media »
Strategisch inzetten van social media in de mediabranche
Door de sterke positie die social media inneemt binnen het medialandschap, is het zeer belangrijk om social media niet meer als hype, maar als strategische tool te benaderen. Strategisch, omdat social media zeer veel mogelijkheden …
Techniek »
Eenvoudig inloggen met Facebook, Twitter of LinkedIn
De discussie over online datamining en de paywall blijft actueel. Uitgevers willen weten wie hun content consumeert, hier de content en campagnes op afstemmen en het liefst profielen van gebruikers samenstellen. Belangrijk hierin is het …
Trends »
Nieuw online verdienmodel: de concurrenten?
Webwinkel bol.com heeft het afgelopen jaar afgesloten met een recordomzet van 376 miljoen euro, 18 procent meer dan een jaar eerder. Steeds meer mensen kopen steeds meer producten bij Bol.com. De belangrijkste reden van deze …
Archief
Blogroll
Thema's
Willekeurige berichten
Laatste video
nieuwste berichten
Laatste reacties
Top 10 artikelen
Realisatie door Liones | Berichten (RSS) | LinkedIn Group: Online Publishing NL | Functioneel Ontwerpen, alles over FO's | Technisch Ontwerp, alles over TO's