Een jaar of vier geleden was het helemaal hot, de online bladeraar. Kort gezegd is het een manier om een tijdschrift 1-op-1 online beschikbaar te stellen, op een manier die sterk lijkt op het doorbladeren van een papieren blad.

De voordelen van een online bladeraar waren divers. Om te beginnen zou uit onderzoek blijken dat bezoekers veel langer in een online tijdschrift lezen dan zij op een site doen. Deze aandacht is een belangrijke KPI van iedere online. Ten tweede was er een groot voordeel als uitbreiding van de oplage: uitgevers zouden hun bereik van online bladeraars mogen optellen bij hun oplagecijfers, mits het blad en de online bladeraar 1-op-1 gelijk zijn. Dat is natuurlijk een groot voordeel in de richting van adverteerders.

Devaluatie

Online bladeraars kwamen in no-time op in vele soorten en maten die onderling wel verschillen maar vooral veel overeenkomsten vertonen. In de meeste gevallen gaat het om een Flash-achtige applicatie, waarin een PDF wordt getoond, verrijkt met een inhoudsopgave, in- en uitzoommogelijkheden en natuurlijk de mogelijkheid om video te koppelen. Dit alles met zo min mogelijk extra redactie-werk en tegen zo laag mogelijke kosten. Het leidt dan ook tot weinig verbazing dat de kosten van een online blader-applicatie in de afgelopen jaren decimeerden, en er op dit moment vele gratis open source bladeraars zijn. De meeste zijn van het type: PDF-in, bladeraar-uit. Overigens zijn de mogelijkheden binnen PDF zelf ook zodanig uitgebreid, dat de meeste bladeraars overbodig zijn geworden.

Hoewel de prominente aanwezigheid op uitgeefcongressen en –beurzen ooit anders deed vermoeden, is de online bladeraar niet het einde geworden van de ‘traditionele’ tijdschriftensite (en al helemaal niet van het tijdschrift zelf). Op z’n best is het online kunnen doorbladeren van een papieren tijdschrift verworden tot een leuke gadget binnen de archieffunctie, of wordt deze gebruikt als teaser voor de verkoop van het papieren tijdschrift of specials (zie bijvoorbeeld de preview van de Elsevier Special over Zuid-Afrika). Ook als online folder worden (gratis) online bladeraars nog wel gebruikt.

Bladeren op de tablet

Zoals te verwachten was, springen een paar maanden na de introductie van de iPad, vele varianten op de bladeraar voor mobiel internet op. Niet meer in Flash, maar in HTML5 of als App.

Hoewel uitgevers in koor roepen dat het 1-op-1 overzetten van een papieren uitgave naar een tablet zinloos is, is dit toch de essentie van vele van deze applicaties. Onder de noemer “direct publiceren naar iPad” beloven de nieuwe applicaties (of extenties op redactiesystemen) dat tijdschriften moeiteloos omgetoverd kunnen worden naar mobiele bladeraars. “Moeiteloos”, lijkt vooral te betekenen dat de publicatie van het e-tijdschrift zo min mogelijk extra werk oplevert. Een afslag van het papieren product, links en rechts nog aangevuld met wat interactiviteit, en meteen beschikbaar op de tablet.

Gemakzucht

Is de combinatie bladeraar-tablet de ideale kruising tussen online en papier? Helpt dit bij de zoektocht naar crossmediaal geld verdienen? Zoals Joris van Heukelom bij de primeur van de iPad in NL al zei: als uitgever hopen we dat consumenten de tablet indelen bij de tijdschriften en niet bij online. Immers, “online is gratis en tijdschriften zijn betaald”. Dat zou geweldig zijn: de uitgeef-voordelen van online en het verdienmodel van papier: het e-magazine als het kind met de brains van Albert Einstein en de looks van Marilyn Monroe!

 Ik vraag me echter af of de huidige (mag ik zeggen: gemakzuchtige?) invulling zoals die wordt gesuggereerd met de ‘druk op de knop’ systemen voor het maken van e-magazine-bladeraars niet averechts uitpakt.  Stel nou dat de Linda (om maar een glossy te noemen) ook 1 op 1 als bladeraar op de iPad te vinden zou zijn. Zou mijn vriendin er dan nog een tientje voor over hebben? En stel dat ze de bladeraar voor 4 euro krijgt, koopt ze dan het papieren blad nog? Of krijgen we hier een devaluatie die ook terugslaat op het offline verdienmodel? Het schrikbeeld: de looks van Albert en de brains van Marilyn in plaats van andersom..

Mijn punt is dat er  inhoudelijk, qua vorm én qua functionaliteit, een fors verschil moet blijven tussen een tablet versie en een papieren blad. In feite zoals websites dat ook doen: specifieke functionaliteiten, mogelijkheden en verdienmodellen. Precies datgene wat online bladeraars niet doen…

**update**: Een aardig overzicht van de opkomst en ondergang van online bladeraars kwam ik nog hier tegen: http://www.label-media.nl/artikelen-artikel.php?id=1 .

Gerelateerde berichten:

None Found

Trefwoorden: bladeraar, iPad, site, tijdschrift

Jan Benedictus is de oprichter en directeur van Liones. Sinds 1997 actief in uitgeefland. Zie ook http://www.linkedin.com/JanBenedictus en http://www.twitter.com/JanBenedictus
Bekijk meer berichten van Jan Benedictus