Home » Column, Spotlight

Verdienmodel: de journalistiek als goed doel

Geschreven door (Stimuleringsfonds voor de Pers) op vrijdag 24 februari 2012 reacties
Verdienmodel: de journalistiek als goed doel

Geld verdienen met journalistiek. Altijd goed voor een fikse discussie. Nieuws is in de ogen van de consument niet schaars en behoort dus gratis te zijn. Ook adverteerders staan niet meer in de rij om hun advertenties aan nieuws te verbinden: er zijn tegenwoordig veel meer (en betere) mogelijkheden om de consument te bereiken. Tijd voor een ander verdienmodel voor de journalistiek?

Op zoek naar een ander verdienmodel

Dat er betaald moet worden voor de productie van nieuws is evident en ook dat vrije nieuwsgaring een belangrijke waarde is in een democratische samenleving. Zie hier de essentie van het dilemma: nieuws vertegenwoordigt waarde, ook voor de consument, maar (vrijwel) niemand wil er voor betalen.

Journalistiek als bijproduct

Als mensen niet of nauwelijks willen betalen voor nieuws, dan kan dat betekenen dat dat je met andere zaken geld moet ‘verdienen’ en het nieuws gebruikt om de consument aan je te binden. Als mensen wel willen betalen voor koffie, maar niet voor een krantje, ga dan koffie verkopen en geef de krant er gratis bij. Deze lijn doortrekkend kwamen we (deelnemers van het door het Stimuleringsfonds voor de pers georganiseerde Business Modelling Day) via een Nieuwscafé op het AD Sportcafé waar sporters en journalisten van de krant op speciale avonden aanspreekbaar zijn voor de bezoekers van het cafe (gratis toegankelijk voor abonnees van de krant) en waar het ook mogelijk is een gokje te wagen op sportuitslagen. Dit business model is op de afbeelding hieronder uitgewerkt op een zogenaamd Canvas volgens het model van Osterwalder.

AD sportcafe ontwerp

Journalistiek als publiek product

Het Sportcafé is natuurlijk een leuk gedachte-experiment, maar wat als er geen goed businessmodel te vinden is? Bovendien klinkt journalistiek als bijproduct niet echt bevredigend voor de waarde die het vertegenwoordigd. Als we als samenleving journalistiek net zo belangrijk vinden als -pakweg- musea, zou je ook aan andere financieringsmodellen kunnen denken. In Nederland worden zaken die we als samenleving niet aan de markt kunnen of willen overlaten, al gauw als een taak van de overheid gezien: een publiek product dus, of zoals sommigen dat formuleren: een ‘linkse hobby’. Voor de pers gebeurt dat nu al deels en zeer beperkt via het Stimuleringsfonds voor de pers, maar daarbij is geen sprake van financiering van de journalistiek zelf, omdat dat zich slecht verhoudt met het principe van uitingsvrijheid.

Journalistiek als rechtse hobby

In een land als de VS is het heel gebruikelijk dat succesvolle ondernemers iets terug te doen voor het land dat ze in staat heeft gesteld hun vermogen te verdienen door hun geld in een nieuwe vleugel van een museum te steken of in een fonds voor de journalistiek onder te brengen. In Nederland is dat minder gebruikelijk, maar ook hier zijn voorbeelden te vinden: Joop van de Ende stopt bijvoorbeeld elk jaar 9 miljoen euro in culturele en creatieve initiatieven. Op het gebied van de pers zijn echter weinig voorbeelden te vinden van (particuliere) fondsen die in journalistiek investeren zonder daar iets in de vorm van een opbrengst van terug te verwachten. Daarnaast zijn er crowdfunding initiatieven waarbij particulieren in projecten kunnen investeren (in zowel de kunsten als in onderzoeksjournalistiek), maar de schaal waarop dat gebeurt is nog zeer beperkt.

Journalistiek als goed doel

Maar er is -mede geïnspireerd door het Sportcafé- nog een andere financieringsmogelijkheid: gokken. In Nederland zijn er drie instanties met een loterij-licentie: de Staatsloterij (omzet 839 miljoen), De Lotto (352 miljoen) en Novamedia. Novamedia bestaat uit drie goededoelenloterijen met een gezamenlijke omzet van 804 miljoen, waarvan 50% aan goede doelen besteed moet worden: de Postcodeloterij (270 miljoen voor mensenrechten en milieu), de BankGriroLoterij (60 miljoen voor culturele instellingen, vooral musea) en de Vriendenloterij (45 miljoen voor welzijn en sport). Zie: Gokken voor de kunsten, NRC 4 februari 2012). Wat ontbreekt er in deze opsomming? Juist: de journalistiek. Is er geen loterij denkbaar waarbij de opbrengsten ten goede komen aan de journalistiek? Dat hoeft niet persé of juist niet binnen Novamedia te gebeuren (deze club profileert zich als een mediaorganisatie en sponsort veel RTL-programma’s) en er zitten vast ook veel haken en ogen aan, maar de journalistiek als goed doel is in ieder geval een mogelijkheid die verdere uitwerking verdient. Wie waagt er een gokje?

Gerelateerde berichten:

Be Sociable, Share!

Trefwoorden: , ,


Bekijk meer berichten van

Reacties

  1. [...] Latest [geld Verdienen News] by MoneyMakers Tweet Verdienmodel: de journalistiek als goed doel Geld verdienen met journalistiek. thuiswerk Altijd goed voor een fikse discussie. Nieuws is in de ogen van de consument niet schaars en behoort dus gratis te zijn. Ook adverteerders staan niet meer in de rij om hun advertenties aan nieuws te verbinden: er zijn … Read more on Publishr – weblog voor uitgevers (Blog) [...]

  2. [...] de Adverteerders wo STAAN Rij Aan OM te Hun verbinding advertenties nieuws: het zijn … Lees Publishr – Uitgevers VOOR Weblog (blog) Einde Aan gratis 65-plussers bus VOOR Vanwege Het Grote succes Vinden ZE DAT Moet blijven bus [...]