De businessmodellen van online nieuws ondergaan grondige verschuivingen, terwijl andere dan ‘traditionele’ spelers zich ook aan het publiceren van online nieuws wagen. Als onderzoeker aan het IBBT-SMIT en de Vrije Universiteit Brussel analyseerde ik de businessmodellen van een aantal innovatieve nieuwsinitiatieven in Vlaanderen en presenteerde de resultaten vorige week op de FLEET-conferentie in Brussel.

De strategieën van online nieuwsproducenten om content bij eindgebruikers aan te leveren lijken voortdurend te verschuiven. Terwijl een aantal jaar geleden de vlucht naar gratis onomkeerbaar ingezet leek, worden verschillende krantenwebsites – of onderdelen ervan – nu weer betalend gemaakt. Valerie-Anne Bleyen en prof. dr. Leo Van Hove, beide verbonden aan de Vrije Universiteit Brussel en betrokken bij het Flemish E-Publishing Trends project, onderzochten de betaalstrategieën van 87 krantenwebsites in 9 Europese landen in 2006, 2008 en 2009 en presenteerden hun resultaten op de FLEET-slotconferentie op vrijdag 20 november in Brussel. Bleyen en Van Hove komen tot een aantal interessante conclusies.

Vroeger kenden we twee typen opbrengstmodellen voor informatie- en entertainmentproducten. Ten eerste een direct opbrengstmodel voor goederen met een herhaalde consumptie en hoge verzamelbaarheid. Denk aan betalen voor cd’s, dvd’s en boeken. Daarnaast was er een advertentiegebaseerd inkomstenmodel voor goederen met een eenmalige consumptie en lage verzamelbaarheid, zoals het huis-aan-huisblad en de krant in de trein. Tussenliggende producten, zoals de dagbladen, combineerden beide modellen.

Iedereen is een ‘media outlet’ geworden, schreef Clay Shirky al in zijn boek Here Comes Everybody. Meestal wordt daarbij dan vooral aan ‘user-generated content’ gedacht: amateurs, al dan niet deskundig, die door het internet plotseling allerlei middelen gekregen hebben om voor een mondiaal publiek te publiceren. Er is echter ook een andere groep die profiteert van de lage publicatiedrempels op het internet: de embedded publishers.

De Belgische hoogleraar en econoom Leo Van Hove (VU Brussel) onderzocht de online business modellen van 87 kranten in 9 Europese landen. Wat hij heeft gedaan komt neer op digitaal veldonderzoek: bezoek de websites van …